Διαταραχές Φάσματος Αυτισμού – ΔΦΑ

Posted on by

Αικατερίνα Καλοστύπη, BSc, PGD
Institute of Education – University of London
Ψυχοπαιδαγωγός
Σύμβουλος Γνωστικής Ανάπτυξης & Εκπαίδευσης
Licenced & Certified Tomatis® Method Consultant
Δ/ντρια  Προγραμμάτων στην Tomatis Hellas


Τι είναι ο αυτισμός;     
Ο αυτισμός είναι μια νευροβιολογική, αναπτυξιακή διαταραχή, η διάγνωση της οποίας, γίνεται από την ηλικία των δύο ή τριών χρόνων. Τα συμπτώματα του αυτισμού περιλαμβάνουν τρεις βασικούς τομείς της ανάπτυξης και επηρεάζουν την ικανότητα ενός παιδιού:
– να επιδίδεται σε αμοιβαία κοινωνική αλληλεπίδραση με τους άλλους,
– να επικοινωνεί με τρόπους αναπτυξιακά κατάλληλους, δηλαδή με τρόπους αντίστοιχους της ηλικίας του, και

– να συμμετέχει σε μια σειρά από δραστηριότητες, εκδηλώνοντας συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν την ηλικία και το στάδιο της ανάπτυξης του.

autistic child Μία από τις ιδιαιτερότητες του αυτισμού είναι ότι, “οι χαρακτηριστικές εκδηλώσεις συμπεριφοράς, των παιδιών με αυτισμό, διαφέρουν σημαντικά”. Δεν υπάρχουν δύο παιδιά με αυτισμό, που να είναι ίδια. Επιπλέον, τα επίπεδα της νοητικής ικανότητας ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό, μεταξύ των παιδιών με αυτισμό. Κυμαίνονται από την σοβαρή νοητική υστέρηση, ως την μέση, ή και την κατά πολύ άνω του μέσου όρου διανοητική ικανότητα.

Η απομείωση της ανάπτυξης ενός παιδιού με αυτισμό, κυμαίνεται από τις σχετικά ήπιες μορφές (με αποτέλεσμα την διάγνωση εντός του φάσματος, του συνδρόμου Asperger) ως τις πιο σοβαρή μορφή, η οποία οδηγεί στην διάγνωση του “κλασικού αυτισμού”. Αν ένα παιδί έχει συμπτώματα συμπεριφοράς που είτε προσομοιάζουν με αυτές της διαταραχής, είτε δεν πληρούν τα ειδικά κριτήρια, η διάγνωση αναφέρεται ως “Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή -μη Αλλιώς Προσδιοριζόμενη” (Pervasive Developmental Disorder-Not Otherwise Specified – PDD-NOS).

Η Διαταραχή του Φάσματος του Αυτισμού (ΔΦΑ) εντοπίζεται σε όλους τους πολιτισμούς και σε όλες τις κοινωνικο-οικονομικές ομάδες και η αναλογία των αγοριών/κοριτσιών με ΔΦΑ είναι: 4 προς 1. Τελευταίες έρευνες, ωστόσο, αναφέρουν ότι η αναλογία αυτή δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, γιατί οι “χαρακτηριστικές εκδηλώσεις συμπεριφοράς” των κοριτσιών με αυτισμό είναι διαφορετικές από αυτές των αγοριών, με αποτέλεσμα ένας μεγάλος αριθμός τους να διαλανθάνει τα σημερινά αξιολογικά κριτήρια και επομένως την διάγνωση.

1in 68  Αξιοσημείωτο είναι ότι, κατά τα τελευταία 30 χρόνια, το ποσοστό παρουσίας της ΔΦΑ (Autism Spectrum Disorder-ASD) έχει εκτιναχθεί στα ύψη. Πρόσφατες εκτιμήσεις των Αμερικανικών Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών (Centers for Disease Control and Prevention – CDC, 2014) δείχνουν ότι 1 στα 68 παιδιά εμφανίζουν διαταραχές του φάσματος του αυτισμού, την στιγμή που η αναλογία αυτή το 1988 ήταν: 1 στα 2.200 παιδιά! 

Γιατί αυξάνεται ο Αυτισμός;
Κανείς δεν ξέρει στα σίγουρα. Ορισμένοι επιδημιολόγοι αποδίδουν την αύξηση, στην διεύρυνση του ορισμού του αυτισμού και στην αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των ειδικών επαγγελματιών -ιατρών, και ψυχοπαιδαγωγών-, ενώ άλλοι εξετάζουν τις πιθανές επιπτώσεις των περιβαλλοντικών παραγόντων -βαρέα μέταλλα, τοξίνες. Πιθανόν οι μελλοντικές έρευνες να απαντήσουν στο ζήτημα αυτό, ωστόσο, οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ο αυτισμός δεν είναι, πλέον, σπάνιος και επομένως, είναι σημαντική η “έγκαιρη διάγνωση” αφ’ ενός, και η “πρώιμη παρέμβαση”, αφ’ ετέρου.

Έγκαιρη Διάγνωση – Πρώιμη Αποτελεσματική Παρέμβαση
Ο χρόνος στον Αυτισμό είναι ουσιαστικός παράγοντας. Η έγκαιρη διάγνωση της Διαταραχής στο Φάσμα του Αυτισμού, και σε μικρή ηλικία, είναι καθοριστικής σημασίας.
Σχετίζεται, ιδιαίτερα, με την εξέλιξη της Διαταραχής και μας καθοδηγεί στην έναρξη μιας αποτελεσματικής παρέμβασης. Στην εποχή μας, οι γονείς μπορούν να επιλέξουν, ένα συνδυασμό πολλών και διαφορετικών μεθόδων και προγραμμάτων πρώιμης εκπαιδευτικής παρέμβασης, -Floortime, TEACH, ABA, Μέθοδος Tomatis-. Η “Έγκαιρη Διάγνωση και η Πρώιμη Αποτελεσματική Παρέμβαση” έχουν ως κύριο στόχο, την ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών με αυτισμό, τόσο σε προσωπικό-οικογενειακό,  όσο και σε συναισθηματικό-κοινωνικό-γνωστικό επίπεδο, καθώς υποβοηθούν τα παιδιά, να αντιμετωπίσουν, στο βαθμό του δυνατού, πολλές από τις ιδιαίτερες συμπεριφορές, τις δυσκολίες και τις απομειώσεις τους. Αν είστε γονέας μικρού παιδιού και αισθάνεστε ότι η ανάπτυξη του διαφοροποιείται από αυτήν της φυσιολογικής, απευθυνθείτε τον παιδίατρο του παιδιού σας, για πληροφορίες και ενημέρωση, σχετικά με την αξιολόγηση και τις θεραπείες που προσφέρονται.